Merkeziyetsiz Finans (#DeFi) Nedir?

Kripto paraların vaadi, dünyanın neresinde olursanız olun, herkes için para ve ödemeleri evrensel ve demokratik olarak erişilebilir kılmaktır.

Merkeziyetsiz Finans (DeFi) veya Açık Finans akımı bu sözü tam olarak bir adım ileri götürmeyi hedefler. Yani, bugün kullandığınız tüm geleneksel finansal hizmetlere (mevduat, krediler, ticaret, sigorta ve çok daha fazlası) dünya çapında akıllı telefon ve internet bağlantısı olan herkes tarafından erişilebilen küresel ve açık bir altyapı olduğunu hayal edin.

Merkeziyetsiz Finans uygulamalarında kitlenen finansal değer $10 milyarı geçti
  • Ulusal ve Uluslararası Alternatif Finansal Enstrümanlara erişim bariyerleri yüksek (Teknoloji & Kişisel Finans için İhtiyaç)
  • Aracı ve Üçüncü parti kurumların finansal varlıklarımız üzerinde ebedi kontrolü riskli (Finansal Özgürlük için İhtiyaç)

DeFi Nedir?

Bir uygulamanın “DeFi” sayılabilmesi için ideal olarak aşağıdaki çoğu veya tüm sorulara “evet” cevabını verebilmelisinizdir:

  1. Uygulamaya bağlanmak için velayetsiz bir cüzdana ihtiyacım var mı? (Metamask, Argent, Ttrust, vs.)
  2. Bu cüzdanı kullanarak fonlarımın kontrolü %100 bende mi? (Kişisel Finans)
  3. Uygulamaya bağlanırken sadece akıllı kontratlar üzerinden işlem yaparak herhangi bir aracı insan/kurum ile temastan kaçınıyor muyum? (Finansal Özgürlük)
  4. KYC (Müşterini Tanı) prosedürlerini yapmak zorunda kalmadan uygulamayı kullanabilir miyim?
  5. Kullanım için bölgesel bir sınırlama söz konusu değil dimi?

DeFi Protokolleri ve Uygulamaları

Decentralized App (dApp)’lerin merkezi uygulamalardan en büyük farkları:

  1. Uygulamanın (platform/protokol) tamamiyle merkeziyetsiz bir blokzinciri üzerinde çalışıyor olması, yani herhangi bir merkezi kuruluş tarafından kontrol edilmemesi merkezi uygulamalara göre en büyük farklardan biridir. Geleneksel finansta yönetici olarak adlandırdığımız yönetimsel görevleri bu örnekte akıllı kontratlara, yani koda, devredilmektedir.
  2. Yapılan tüm işlemler finalize edilir, yani kimse tarafından değiştirilemez, ve herkes tarafından şeffafça takip edilebilir.

DeFi Kullanım Alanları:

Stabil Kripto Paralar:

Kripto paraların fiyatları günlük %10 gibi büyük sıçramalar yapabiliyor, bu dalgalanmaların önüne geçmek için fiyatı itibari para birimlerine dayalı stabil kripto paralar ortaya çıktı. Örneğin, BiLira (TRYB) Türk Lirası’na endeksli bir stabil kripto paradır ve her zaman 1 TRYB’nin arkasında 1 Türk Lirası bulunur. Genel olarak, stabil kripto paralar, sabit bir finansal değer birimi sağlayarak DeFi protokollerini ve dApp’leri kişiler tarafından daha erişilebilir kılmaktadır.

Merkeziyetsiz Borç Alma ve Verme:

Geleneksel finans piyasalarında kişiler borç alabilmek veya pasif gelir elde edebilmek için finansal kuruluşlara başvurmak ve çeşitli prosedürlerle onay almak zorundadır. Merkeziyetsiz finans dünyasında kullanıcılar tamamiyle kişiden kişiye ve herhangi bir aracı kuruma güvenmeye gerek kalmadan pasif gelir elde etmeye başlayabilir veya dilediği dijital varlıklarını teminat olarak göstererek borç alabilirler. Hemde tüm bu olanaklara dakikalar içinde internet üzerinden herhangi bir minimum miktar veya vade süresine tabi olmadan gerçekleştirebilirler.

Merkeziyetsiz Borsalar (DEX):

Kişiler ellerindeki kripto paraları takas edebilmek için borsalara ihtiyaç duyarlar. Her ne kadar kripto paralar konuşulunca merkeziyetsiz bir sistem düşünülse de dünyadaki en büyük kripto borsaları merkezidir. DeFi’ın çıkış noktasıyla çelişmesinin yanı sıra bu merkezilik kullanıcıların kripto varlıklarını risk altına koyar. Ancak Uniswap gibi aracı kullanmayan DEX’ler sayesinde kripto varlıklarınızın takası sırasında tüm kontrol kullanıcılarda olur.

Merkeziyetsiz Fonlar:

Fon yönetimi, yatırımlarınızın getirisinin kontrolünü sağlamak için nakit akışını yönetme işlemidir. İki ana fon yönetimi türü vardır: aktif ve pasif fon yönetimi. Aktif fon yönetimi, S&P 500 gibi belirli bir endeksin üzerinde getiri sağlamak için yatırım kararları veren bir yönetim ekibine sahiptir. Pasif fonun, bir yönetim ekibi yoktur, ancak belirli bir karşılaştırmanın performansını mümkün olduğunca yakından taklit edecek şekilde tasarlanmıştır.

Merkeziyetsiz Ödeme:

Kripto paraların en büyük değer önerilerinden bir tanesi iki kişi arasındaki ödemeleri tamamiyle merkeziyetsiz ve güvene gerek kalmadan gerçekleştirebilmesidir. DeFi protokolleri ile saatlik, günlük, haftalık veya aylık ödemeler akıllı kontratlar sayesinde şeffaf ve güvenli bir şekilde gerçekleşebilmektedir.

Merkeziyetsiz Sigorta:

Sigorta, bir kişinin talihsiz bir olay durumunda bir sigorta şirketinden kayıplara karşı mali koruma veya geri ödeme aldığı bir risk yönetimi stratejisidir. Bireylerin araba, ev, sağlık ve yaşam sigortası satın alması yaygındır.

Türkiye’nin ilk blokzincir tabanlı stabil kripto para birimiyle tanışın

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store